Samen, Cultureel, Eigenzinnig, Onderzoekend
westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland westfriesland

Geschiedenis

Oprichting Hoogere Burger School 1866

De gemeenteraad van Hoorn heeft op 29 november 1866 besloten tot oprichting van een onderwijsinstituut en heeft daarbij bepaald, dat de school haar lessen zal geven in het ‘Oost-Indische huis’, een oud VOC pakhuis, in de Muntstraat. Zo begint de gemeentelijke HBS in 1868 met twintig leerlingen in de 1e en 4 leerlingen in de 2e klas

.

Overdracht en nieuwbouw

De jaarlijkse uitgaven voor het onderwijs op de HBS worden op een gegeven moment te bezwaarlijk voor de gemeente Hoorn. Zij draait voor alle kosten op, terwijl een aanzienlijk deel van de leerlingen van buiten de stad komt.

De minister van Binnenlandse Zaken, Theo Heemskerk, neemt het besluit om de gemeentelijke HBS met ingang van 1 september 1908 over te nemen. Met ingang van 1 september 1908 worden de directeur en leraren eervol ontslagen door de raad en bij koninklijk besluit van 22 augustus 1908 worden ze herbenoemd aan de Rijks Hoogere Burgerschool ( R.H.B.S)

In december 1908 worden de gronden gekocht voor de bouw van het nieuwe schoolgebouw. Er wordt een krediet verleend voor het maken van een brug over de gracht en de aanleg van een toegangsweg (de Johan Messchaertstraat).

De Oorlogsjaren

De oorlog was ook voor de HBS een slechte tijd. Eerst werd de school opgeëist voor de mobilisatie in 1939. Na de capitulatie in 1940 kon iedereen weer in het gebouw terecht, maar dat bleek van zeer tijdelijke aard. De Wehrmacht nam er al gauw bezit van, waardoor de leerlingen opnieuw moesten uitwijken. Onder andere naar het gebouw waar eerst de Kamer van Koophandel zat, aan het Grote Oost en ook kaaspakhuizen boden uitkomst, al was het behelpen; het stof dwarrelde op de boeken neer. Er werd aanvankelijk lesgegeven in leegstaande huizen aan de Drieboomlaan. In de Grote Kerk werden later de een aantal bovenvertrekken benut, waarvoor de leerlingen langs een steile, donkere trap omhoog moesten klauteren.
Een bijzondere locatie voor de tekenlessen was op de Waagzolder, aan de Rode Steen.

In de Hongerwinter moest de school haar activiteiten noodgedwongen staken: vervoer was er niet, fietsen werden ingevorderd en het ontbrak aan brandstof voor de kachel. Alleen leerlingen die dichtbij woonden, konden wekelijks hun taak komen halen. Oudere scholieren deden zelfs dat op enig moment niet meer, vanwege de dreiging om opgepakt en te werk gesteld te worden.

Directeur Poll

Directeur Poll was in de oorlog zeer actief in het verzet. Zo wist hij oudere leerlingen buiten de Arbeitseinsatz te houden. Daarnaast zat hij bij de 'WIM'-dienst, een wijdvertakte ondergrondse organisatie, die militaire inlichtingen verzamelde en vluchtelingen - voornamelijk vliegeniers - in veiligheid bracht.

Poll wist zich tot juni 1944 onvindbaar te houden. Mede door het verraad van het beruchte lid van de Sicherheitsdienst Anton van der Waals werd hij gearresteerd.

Eerst zat hij opgesloten in het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans en in het Klein Seminarie in Haarlem. Vervolgens werd hij op transport gesteld naar concentratiekamp Sachsenhausen bij Berlijn. Daar werd hij onder slechte omstandigheden te werk gesteld.

Toen het einde van de oorlog naderde, trokken de Duitsers zich terug voor de oprukkende Russen. Daarom werd Poll in 1945 overgebracht naar Buchenwald en vervolgens ging het te voet naar Dachau. Deze barre tocht heeft hij niet overleefd. Wrang genoeg werden zijn lotgenoten één dag later door de Amerikanen bevrijd. Poll werd 56 jaar. Een straat vlakbij de HBS is naar hem vernoemd: de J.D. Pollstraat.

Na de oorlog

De Duitsers hadden de school in 1945 kaal en uitgewoond achtergelaten. In café-restaurant Het Witte Paard (hoek Westersingel, Keern en Pelmolenpad) werd onder leiding van waarnemend directeur Gijs Lottering besproken hoe dit probleem moest worden aangepakt. Ook het herstellen van de eenheid van voorheen vroeg de aandacht. De 250 leerlingen hadden verspreid les gehad of ten slotte zelfs dat niet meer. De school moest weer echt school worden, op één locatie.

De Rijksgebouwendienst knapte in de loop van de naoorlogse jaren het gebouw op en zorgde voor een nieuwe inrichting. Ook daarna bleven verbouwingen en veranderingen aan de orde. Zo werden rond 1959 op zolder boven het voorstuk van het gebouw twee noodlokalen ingericht, voor tekenen. Nu worden er in deze lokalen de lessen Klassieke Talen en muziek gegeven. Wat eerst de teken- en muzieklokalen waren, werd de aula. Dat was ook de plek van het overblijven tussen de middag.

Aanleg van de J.D. Pollstraat 1957

Een nieuwe vleugel

De school groeide uit, zodat er meer lokalen nodig waren. Om daarin te voorzien werd de school aan de kant van de Bontekoestraat uitgebreid met een nieuwe vleugel.
Die bewuste vleugel is ontworpen door de Amsterdamse architect J.H.I. van Dorp. Het nieuwe deel gaf ruimte aan les- en practicumlokalen voor natuur- en scheikunde, een tekenlokaal, een gymnastiekzaal annex aula, en nog eens vier leslokalen.

Dependances aan de Drieboomlaan en de Nieuwe Steen

Met de uitbreiding van de stad Hoorn bleef ook het leerlingenaantal toenemen. Weer kampte de school met ruimtegebrek. Als oplossing werd er een houten noodschool aan het einde van de Drieboomlaan neergezet. Hier kregen de onderbouwklassen les. De docenten fietsten heen en weer tussen Joh. Messchaertstraat en de Drieboomlaan. Deze situatie duurde tot de dependance in mei 1982 tot de grond toe afbrandde. De onderbouwklassen kregen tot de vakantie les in het hoofdgebouw, waar ruimte was doordat de eindexamenklassen geen les meer hadden.

In de zomer werden in kantoorgebouw Risdaele aan de Nieuwe Steen enkele leegstaande etages van extra tussenmuurtjes voorzien zodat er leslokalen ontstonden voor de ontheemde onderbouw. Zes schooljaren hebben leerlingen en personeel zich hier moeten behelpen met te kleine, gehorige en benauwde lokalen, smalle gangen en trappen die niet berekend waren op grote groepen leerlingen.

Het Bontekoegebouw

Doordat de Rijks Middelbare Tuinbouwschool naar de Blauwe Berg verhuisde ontstond er ruimte voor de RSG aan de overkant van de Bontekoestraat. In 1984 ging het markante gebouw van de RMTS tegen de vlakte. Op het terrein verrezen een modern schoolgebouw, door het personeel gebouw 'De Bontekoe' gedoopt, en een sporthal. In dezelfde periode werd het hoofdgebouw opnieuw uitgebreid en gerenoveerd. Op 24 november 1989 nam de school De Bontekoe en het vernieuwde hoofdgebouw officieel in gebruik.
Vanaf die tijd ligt de entree aan de Bontekoestraat. De oorspronkelijke hoofdingang aan de Johan Messchaertstraat kán nog open, maar dat gebeurt alleen bij speciale gelegenheden.

Van HBS tot OSG West-Friesland

In het kader van de Mammoetwet ontstond in 1968 de Rijks Scholengemeenschap West-Friesland (RSG). Aanvankelijk had de RSG alleen afdelingen voor havo, atheneum en gymnasium. De mavo-afdeling kwam pas later.

In 1991 droeg het Rijk de school aan de gemeente over en werd de naam Openbare Scholengemeenschap West-Friesland (OSG). Begin jaren negentig ging er een door het Rijk gestimuleerde golf van scholenfusies door het land. Ook in Hoorn ontstonden clusters van scholen voor voortgezet onderwijs. Zo fuseerden in 1994 de OSG West-Friesland, de Copernicus, de Prisma, de TSH en de categoriale mavo's in Medemblik en Edam, tot het Atlas College. De katholieke scholen in Hoorn en omgeving verenigden zich in 1996 in Scholengemeenschap Tabor (later Tabor College).

Ook als locatie van het Atlas College bleef de OSG een zelfstandige school met een eigen identiteit, gevormd in bijna anderhalve eeuw onderwijsgeschiedenis. Opmerkelijk is dat de school al meer dan honderd jaar gebruik maakt van hetzelfde markante gebouw aan de Johan Messchaertstraat.

1866 – 1908 Hoogere Burgerschool (HBS)
1908 – 1968 Rijks Ho(o)gere Burgerschool (RHBS)
1968 – 1991 Rijks Scholengemeenschap West-Friesland (RSG)
1991 – 1994 Openbare Scholengemeenschap West-Friesland (OSG West-Friesland)
1994 - Atlas College, Locatie OSG West-Friesland

OSG West-Friesland

De OSG is een school waar leerlingen in een veilig en
inspirerend leer- en leefklimaat tot optimale prestaties
kunnen komen. Met respect voor de eigenheid van
iedere leerling streven wij naar het geven van onderwijs
op maat en ondersteuning die adequaat, efficiënt
en effectief is.

 

 

 

Contact OSG West Friesland
Bontekoestraat 3
1623 LL Hoorn
(0229) 24 62 64
[email protected]                        
kvk: 37153438       btwnr.: 8209.71.054.B.01

Samen, Cultureel, Eigenzinnig, Onderzoekend